II filar - Otwarty Fundusz Emerytalny [OFE]:Drugi filar ubezpieczeń społecznych to otwarte fundusze emerytalne - zarządzane przez prywatne firmy inwestycyjne (Powszechne Towarzystwa Emerytalne), które inwestują nasze składki na rynku finansowym.
Jeżeli jesteś członkiem OFE, wówczas trafia do niego (pomijając opóźnienia ZUS, nie działajacy system informatyczny, doraźne łatania budżetu państwa i inne tym podobne przygody) część składki emerytalnej. Wynosi ona 7,3 % miesięcznej płacy brutto. W przypadku pensji minimalnej (824 zł) jest to kwota 60,15 zł, w przypadku średniej krajowej (ok. 2.300 zł) jest to kwota ok. 168 zł.
Od każdego przelewu kierowanego do OFE ZUS pobiera opłatę w wysokości 0,6% (czyli w naszych przykładach odpowiednio 35 gr i 94 gr). Od każdej wpaty opłatę od składki pobiera również sam fundusz - są to kwoty bardzo różne, po zmianach ustawowych od 4% do 7 %.
Składka, pomniejszona już o obie opłaty, zostaje zamieniona na jednostki rozrachunkowe (jest to uproszczenie - w rzeczywistości niektóre opłaty są odejmowane w cenie jednostek rozrachunkowych). Technicznie jest to podobne do kupowania jednostek rozliczeniowych w funduszach inwestycyjnych. Jeżeli w dniu zakupu jednostka rozrachunkowa naszego OFE ma wartość 11 zł a wpłata (pomniejszona o opłaty) wynosi 100 zł, wówczas do naszego rachunku w OFE zostanie dopisanych 9,09 jednostek rozrachunkowych.
Fundusze obliczają wartość swoich jednostek codziennie, podając je do publicznej wiadomości. Niestety, niektóre mają z tym problemy, więc dane nie docierają do mediów na czas.
System obliczania jednostek rozrachunkowych jest bardzo skomplikowany, ogólnie zależy od wartości aktywów, jakimi zarządza fundusz. Gdy papiery wartościowe tanieją, spada też wartość jednostek rozrachunkowych - i odwrotnie. Wszystkie fundusze inwestują nasze składki także na warszawskiej giełdzie. Towarzystwa emerytalne uważają, że w długoterminowej perspektywie jest to dla klientów opłacalne.
Funduszom emerytalnym zależy na jak najlepszych wynikach, ponieważ poza wstępną opłatą od składek pobierają również tzw. opłatę od aktywów. Na koniec każdego miesiąca odliczają z kont klientów 0,045% ich wartości (czyli rocznie 0,54% - jest to maksymalny poziom dopuszczony ustawowo, który wraz ze wzrostem wartości aktywów maleje). Zatem im lepsze wyniki, tym większa opłata.
Limity inwestycyjne OFE
Ustawa (i jej nowelizacja) narzuciły otwartym funduszom emerytalnym ograniczenia inwestycyjne. Oto limity w procentach aktywów netto:
- bez ograniczeń - obligacje i inne papiery gwarantowane przez Skarb Państwa;
- 40 % - listy zastawne;
- 40 % - akcje notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, w tym akcje NFI (dodatkowy warunek: papiery notowane na rynku równoległym GPW nie mogą przekraczać wartości 7,5% aktywów);
- 40 % - obligacje komunalne dopuszczone do obrotu publicznego;
- 20 % - lokaty bankowe i bankowe papiery wartościowe;
- 20 % - obligacje komunalne nie dopuszczone do obrotu publicznego;
- 20 % - zabezpieczone obligacje komunalne, dopuszczone do obrotu publicznego;
- 20 % - obligacje przychodowe;
- 15 % - jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych (TFI) - otwartych i specjalistycznych;
- 10 % - akcje dopuszczone do obrotu publicznego, ale nie notowane na GPW;
- 10 % - kwity depozytowe;
- 10 % - certyfikaty inwestycyjne wmitowane przez fundusze inwestycyjne zamknięte;
- 10 % - zabezpieczone obligacje komunalne nie dopuszczone do obrotu publicznego;
- 10 % - niezabezpieczone obligacje spółek publicznych;
- 5 % - niezabezpieczone obligacje spółek niepublicznych, dopuszczone do obrotu publicznego.
