poniedziałek, grudzień 05, 2005
Wybór i zmiana OFE
Przynależność do OFE jest więc obowiązkowa dla wszystkich osób czynnych zawodowo. Wyjątek stanowią urodzeni przed 1 stycznia 1949 roku, których reforma w ogóle nie objęła, oraz osoby urodzone w latach 1949-1968, które do OFE przystępować mogą ale nie muszą.
| Pamiętajmy, że wybór funduszu emerytalnego - choć teraz może wydawać się bez większego znaczenia - może mieć duży wpływ na naszą przyszłość. Wyniki inwestycyjne poszczególnych OFE już teraz coraz wyraźniej się różnią, a z czasem może się to jeszcze pogłębiać albo odwrócić. Jeżeli pozostawimy naszą decyzję ślepemu losowi możemy trafić do OFE, z którego będziemy chcieli jak najszybciej się przenieść. A to wiąże się nie tylko z podpisaniem nowej umowy ale także ze stratami finansowymi. |
Dokonując wyboru funduszu emerytalnego, warto wziąć pod uwagę kilka istotnych kryteriów:
1) Wyniki długoterminowej polityki inwestycyjnej - OFE działają od 1999 roku jednak już dziś widać różnicę w ich wynikach inwestycyjnych. Podstawową miarą wyników funduszy inwestycyjnych jest stopa zwrotu - publikowana co pół roku przez Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych. Informacje na temat uzyskiwanych stóp zwrotu przez poszczególne fundusze KNUiFE publikuje na swoich stronach.
2) Poziom obsługi klienta - to nie mniej ważny aspekt. W końcu kto chciałby spędzić kilka godzin ze słuchawką przy uchu czekając na uzyskanie połączenia z centralą firmy. Aby ułatwić kontakt z klientem PTE udostępniają kilka kanałów informacyjnych: do podstawowych należą infolinia oraz serwis internetowy. Zdarzają się także serwisy bankomatowe, serwisy WAP oraz serwisy SMS.
3) Opłaty - każde z PTE pobiera kilka rodzajów opłat:
- Opłaty od składek - opłaty pobierane przez PTE uległy zmianie od 1 kwietnia 2004 roku i obecnie osoby przystępujące do OFE (niezależnie od tego czy po raz pierwszy czy w drodze zmiany funduszu) podlegają nowej ustawie, która uniemożliwia różnicowanie prowizji od składki w zależności od stażu członkowskiego. Opłaty zostały narzucone przez ustawę. W roku bieżącym wynoszą maksymalnie 7% i będą się zmniejszać, aż w roku 2014 osiągną poziom 3,5%.
- Opłaty za zmianę funduszu - według nowych zasad pobierania opłat za zmianę funduszu wynoszą one:
bez opłat - jeżli staż członkowski jest dłuższy niz dwa lata,
80 zł - jeżli staż członkowski jest krótszy niż 24 miesiące, ale dłuższy niż 12 miesięcy,
160 zł - jeżli staż członkowski jest krótszy niż 12 miesięcy
Opłata ta nie jest - jak dotychczas - potrącana ze środków zgromadzonych na rachunku, lecz wpłacana na konto PTE z środkó własnych, a więc potocznie "z kieszeni" osoby zmieniającej fundusz
4) Wielkość zarządzanych aktywów - świadczy o pozycji danego OFE na rynku.
Reforma emerytalna zobligowała osoby urodzone po 31 grudnia 1968 roku, które rozpoczynają pierwszą pracę lub działalność gospodarczą, do wyboru OFE w ciągu 7 dni od daty podpisania umowy o pracę lub od daty powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego. Jeżeli osoby te nie dokonają wyboru funduszu w tym terminie, ZUS przyślę im przypomnienie. W przypadku, gdyby nie wybrały one funduszu do 10 lipca (jeżeli rozpoczęły pracę w okresie od stycznia do lipca) lub do 10 stycznia (jeżeli rozpoczęły pracę w okresie od lipca do stycznia), zostaną przydzielone do OFE w drodze losowania. Przeprowadza je ZUS dwa razy do roku - w ostatnich dniach roboczych lipca i stycznia.
Jak podpisać deklarację przystąpienia do OFE
Deklarację przystąpienia do OFE można podpisać w trakcie spotkania z agentem wybranego towarzystwa emerytalnego (agent może reprezentować tylko jedno towarzystwo), korzystając z internetu lub droga korespondencyjną. Dwie ostatnie formy przystąpienia do funduszu oferuje tylko kilka OFE. Działalność akwizycyjną na rzecz otwartego funduszu mogą prowadzić:
- banki krajowe,
- zakłady ubezpieczeń,
- podmioty prowadzące działalność maklerską,
- agenci ubezpieczeniowi,
- podmioty prowadzące działalność brokerską,
- Poczta Polska.
- Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe.
- Bezpośrednio otwarte fundusze emerytalne
| Należy pamiętać, aby w formularzu podać osobę lub osoby uposażone, czyli osoby które po naszej śmierci otrzymają środki zgromadzone na naszym koncie w OFE. Jeżeli tego nie zrobimy będą one podlegać prawu spadkowemu, co wiąże się z przeprowadzeniem postępowania sądowego i opłatą stosownego podatku |
Podpisując deklarację przystąpienia do OFE należy podać dane identyfikacyjne:
- Imiona i nazwisko
- Data urodzenia
- Numer PESEL
- Numer NIP
- Numer dowodu osobistego lub paszportu
- Adres zamieszkania i korespondencji
Od pewnego czasu rynek funduszy emerytalnych zaczął dostrzegać możliwości, jakie stwarza wykorzystanie internetu. Kilka z działających na naszym rynku OFE, umożliwiło więc m.in. przesłanie danych niezbędnych do zawarcia umowy z funduszem za pomocą sieci.
W przypadku zawarcia umowy kanałem elektronicznym należy przesłać swoje dane do PTE ze strony www towarzystwa lub z serwisu oferującego tego typu transakcje.
Po wstępnej weryfikacji tych danych, PTE przygotowuje specjalny wydruk deklaracji i wysyła go do klienta listem poleconym wraz z kopertą zwrotną. Jeżeli dane klienta się zgadzają i nie zmienił on zdania musi on odesłać podpisany przez siebie formularz do siedziby Funduszu wraz z wymaganymi załącznikami. Po sprawdzeniu danych deklarację podpisuje przedstawiciel OFE i kopia odesłana zostaje do klienta.
Tym, którym zależy na czasie mogą samemu wydrukować deklarację przystąpienia do funduszu i wysłać wypełniony i podpisany egzemplarz pocztą wraz z kopią dowodu osobistego.
Osoby będące w związku małżeńskim są także zobowiązane wypełnić oświadczenie o stosunkach majątkowych członka funduszu ze współmałżonkiem. Jeżeli istnieje rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami należy być przygotowanym na dołączenie do deklaracji odpowiedniego dokumentu. Dokument ten powinien być potwierdzony notarialnie - w przypadku braku takiego dokumentu fundusz przyjmuje, że istnieje między małżonkami wspólność majątkowa.
Osoba, która działa w imieniu wybranego OFE musi poinformować członka funduszu o wszystkich prawach i konsekwencjach wynikających z podpisania deklaracji przystąpienia. Akwizytor jest zobowiązany także dostarczyć swojemu klientowi prospekt informacyjny wraz ze Statutem.
Ze swojej strony musimy pamiętać, że jako członkowie OFE jesteśmy zobowiązani do powiadomienia na piśmie o każdorazowej zmianie dotyczącej stosunków majątkowych istniejących między nami a współmałżonkiem oraz o każdorazowej zmianie danych osobowych - przykładowo zmiana adresu.
Po podpisaniu umowy jedna kopia deklaracji pozostaje u klienta a drugą akwizytor ma obowiązek dostarczyć do OFE. Po akceptacji członkostwa przez ZUS, fundusz listownie informuje klienta o podpisaniu deklaracji lub o przyczynach odrzucenia deklaracji przez ZUS.
Warto także zauważyć, że zmiana funduszu wiąże się z utratą dotychczasowego stażu członkowskiego, od którego często zależy wysokość prowizji pobieranej przez OFE od wpływających składek. W przypadku zmiany OFE, nowo wybrany fundusz, traktuje taką osobę jak nowego klienta i od wpływających składek pobiera najwyższe prowizje obowiązujące w danym OFE.
| Przy określaniu stażu członkowskiego w danym otwartym funduszu emerytalnym uwzględnia się także staż członkowski w innym otwartym funduszu emerytalnym, w przypadku gdy jego likwidacja nastąpiła w drodze przeniesienia jego aktywów do tego funduszu oraz staż członkowski w otwartym funduszu innego typu, zarządzanym przez to samo towarzystwo (począwszy od 1 stycznia 2005 r. powszechne towarzystwo emerytalne będzie mogło zarządzać funduszami typu A i typu B). |
Przed podejmowaniem decyzji o zmianie OFE należy pamiętać więc, iż wiąże się to z wyżej opisanymi konsekwencjami.
Autor nie ponosi odpowiedzialności za skutki decyzji podjętych po przeczytaniu powyższego opracowania.
Zgodnie z ustawą emerytalną można być członkiem tylko jednego OFE. Jednak decyzja o wyborze funduszu nie musi być ostateczna - w każdej chwili można ją zmienić.
W przypadku podjęcia decyzji o zmianie OFE, należy podpisać umowę z nowo wybranym funduszem, a następnie zawiadomić o tym na piśmie fundusz, do którego dotychczas były wpłacane składki.
Należy jednak pamiętać, że zmiana OFE może pociągać za sobą dodatkowe opłaty. Według nowych zasad PTE nie pobierze opłat za zmianę funduszu tylko w przypadku, gdy staż członkowski jest dłuższy niż 2 lata. Jeżeli wynosi od od roku do dwóch lat opłata wyniesie 80 zł, a w przypadku, gdy nie przekracza roku - 160 zł.
Opłata ta nie jest - jak dotychczas - potrącana ze środków zgromadzonych na rachunku, lecz wpłacana na konto PTE z środków własnych, a więc potocznie "z kieszeni" osoby zmieniającej fundusz.
